جراحی شکستگی فک بالا؛ عمل شکستگی ماگزیلا

شکستگی فک بالا همیشه واضح نیست، اما برخی علائم زنگ خطری جدی هستند. اگر پس از ضربه به صورت، یک یا چند مورد از علائم زیر را تجربه کردید، باید فورا به اورژانس یا متخصص جراحی فک و صورت مراجعه کنید:

• درد شدید: به‌خصوص هنگام تلاش برای باز و بسته کردن دهان یا جویدن.
• مال اکلوژن Malocclusion: این مهم‌ترین نشانه است. یعنی احساس می‌کنید دندان‌های بالا و پایین شما دیگر به درستی روی هم قرار نمی‌گیرند.
• ورم شدید صورت: تورم در ناحیه گونه‌ها، زیر چشم‌ها و اطراف بینی.
• کبودی: کبودی گسترده در زیر چشم‌ها شبیه به چشم راکون یا اطراف گونه.
• خونریزی: خونریزی از بینی یا داخل دهان.
• تغییر شکل صورت: احساس می‌کنید صورتتان پهن‌تر یا گودرفته‌تر شده است.
• مشکلات بینایی: دوبینی یا تاری دید.
• بی‌حسی: بی‌حسی در ناحیه لب بالا، لثه بالایی یا گونه‌ها به دلیل آسیب به عصب.

انواع شکستگی فک بالا طبقه‌بندی لوفورت

برای یک جراح فک و صورت، تشخیص نوع» شکستگی حیاتی‌ترین بخش کار است. ما معمولا شکستگی‌های ماگزیلا را بر اساس طبقه‌بندی مشهور «لوفورت» Le Fort دسته‌بندی می‌کنیم که نشان می‌دهد خط شکستگی دقیقا از کجا عبور کرده است:

شکستگی لوفورت

تشخیص دقیق نوع شکستگی لو فورت فقط با سی‌تی اسکن سه‌بعدی امکان‌پذیر است و طرح جراحی بر اساس آن ریخته می‌شود. برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد انواع شکستگی لوفورت و جراحی ارتوگناتیک به این صفحه مراجعه کنید.

فرآیند عمل جراحی شکستگی فک بالا چگونه است؟

هدف از عمل جراحی شکستگی فک بالا، بازگرداندن استخوان‌های شکسته به محل دقیق آناتومیک خود و ثابت کردن آن‌ها است تا فرآیند جوش خوردن به درستی انجام شود.

بیهوشی و دسترسی

این جراحی تحت بیهوشی کامل در بیمارستان انجام می‌شود. برخلاف تصور، در بیشتر موارد هیچ برش آشکاری روی پوست صورت ایجاد نمی‌شود. جراح از طریق برش‌هایی در داخل دهان بالای لثه فک بالا به استخوان‌های شکسته دسترسی پیدا می‌کند. مگر در شکستگی‌های بسیار پیچیده مانند لوفورت III که ممکن است نیاز به برش‌های کوچک دیگری باشد.

جااندازی فک بالا

مهم‌ترین بخش جراحی، جااندازی بخش شکسته است. جراح با دقت قطعات استخوان را مانند یک پازل سه‌بعدی به محل اصلی خود بازمی‌گرداند تا تقارن صورت و نحوه قرارگیری دندان‌ها اکلوژن کاملا درست شود.

فیکس کردن

پس از جااندازی، استخوان‌ها باید در جای خود ثابت شوند. امروزه این کار با استفاده از پیچ و پلاک‌های مینیاتوری پلاتین از جنس تیتانیوم انجام می‌شود. این پلاک‌ها بسیار کوچک، سبک و کاملا با بدن سازگار هستند.

نکته مهم: استفاده از پلاک و پیچ‌های داخلی، نیاز به «سیم‌کشی» یا بستن فک‌ها به یکدیگر را در بسیاری از موارد از بین برده یا مدت زمان آن را بسیار کوتاه کرده است. این بزرگترین مزیت روش‌های جراحی مدرن است.

دوره نقاهت و مراقبت‌های بعد از جراحی شکستگی ماگزیلا

بهبودی پس از جراحی شکستگی فک بالا به اندازه خود عمل اهمیت دارد. این دوره نیازمند صبر و رعایت دقیق دستورالعمل‌ها است.

ورم و درد

ورم شدید در چند روز اول کاملا طبیعی است و به تدریج طی ۲ تا ۳ هفته کاهش می‌یابد. استفاده از کمپرس یخ در ۴۸ ساعت اول بسیار کمک‌کننده است. درد نیز با داروهای مسکن تجویز شده توسط جراح به خوبی کنترل می‌شود.

تغذیه بعد از جراحی؛ چالش اصلی

این مهم‌ترین بخش نقاهت است. از آنجایی که فک شما در حال ترمیم است، نباید هیچ فشاری به آن وارد شود:

• هفته ۱ و ۲: رژیم غذایی کاملا مایع. سوپ‌های کاملا صاف شده، آبمیوه‌ها، شیک‌های پروتئینی.
• هفته ۳ تا ۶: رژیم غذایی نرم و پوره. پوره سیب‌زمینی، تخم‌مرغ هم‌زده نرم، ماست، ماهی نرم.
• بعد از هفته ۶: بازگشت تدریجی به غذای عادی با تایید جراح، اما همچنان باید از غذاهای سفت و جویدنی مانند ته‌دیگ، آجیل، سیب برای چند هفته دیگر پرهیز کرد.

بهداشت دهان

با وجود بخیه‌ها در دهان، حفظ بهداشت برای جلوگیری از عفونت حیاتی است. شستشو با دهانشویه‌های مخصوص مانند کلرهگزیدین و مسواک زدن بسیار ملایم با مسواک کودک طبق دستور جراح ضروری است.

هزینه جراحی شکستگی فک بالا

تعیین هزینه دقیق این جراحی بدون معاینه و مشاهده سی‌تی اسکن غیرممکن است. هزینه نهایی به فاکتورهای متعددی بستگی دارد:

• شدت و نوع شکستگی: جراحی لوفورت I بسیار ساده‌تر از لوفورت III است.
• نیاز به پلاک و پیچ: تعداد و نوع پلاک‌های تیتانیومی مورد استفاده.
• مدت زمان جراحی: پیچیدگی عمل بر زمان اتاق عمل تأثیر می‌گذارد.
• هزینه‌های بیمارستان: نوع بیمارستان خصوصی یا دولتی و مدت زمان بستری.
• پوشش بیمه: جراحی‌های ناشی از تروما تصادف معمولا تحت پوشش بیمه‌های پایه و تکمیلی قرار می‌گیرند.

سوالات متداول در مورد عمل شکستگی فک بالا

۱. آیا بعد از عمل، فک من را سیم‌کشی می‌کنند؟ در گذشته رایج بود، اما امروزه با استفاده از پلاک‌های داخلی Internal Fixation، در اکثر موارد نیازی به بستن کامل فک‌ها نیست. اگر هم نیاز باشد معمولا در شکستگی‌های همزمان فک پایین، مدت زمان آن بسیار کوتاه‌تر از قبل است.

۲. جوش خوردن فک بالا چقدر طول میکشد؟ جوش خوردن اولیه استخوان معمولا ۶ تا ۸ هفته طول می‌کشد. اما بازگشت به عملکرد کامل و استحکام نهایی ممکن است چندین ماه زمان ببرد.

۳. آیا پلاک‌های داخل فک باید خارج شوند؟ خیر. این پلاک‌ها از تیتانیوم سازگار با بدن ساخته شده‌اند و طوری طراحی شده‌اند که برای همیشه باقی بمانند. خروج آن‌ها تنها در موارد نادری مانند عفونت یا ایجاد حساسیت که بسیار بعید است انجام می‌شود.

۴. آیا شکستگی فک بالا بدون جراحی درمان میشود؟ فقط در موارد بسیار نادر و شکستگی‌های بسیار جزئی بدون جابجایی ممکن است درمان غیرجراحی مانند رژیم مایعات در نظر گرفته شود. اما از آنجایی که ماگزیلا ساختار مرکزی صورت است، تقریبا تمام شکستگی‌های آن که منجر به جابجایی یا ناهنجاری در جویدن شده‌اند، نیازمند جراحی برای جلوگیری از عوارض دائمی هستند.

اهمیت انتخاب پزشک متخصص در جراحی شکستگی فک بالا

جراحی شکستگی فک بالا ماگزیلا یک اقدام درمانی فوری و ضروری برای بازگرداندن عملکرد جویدن، تکلم، تنفس و حفظ ساختار طبیعی چهره پس از آسیب‌های شدید است. این جراحی، فراتر از یک عمل زیبایی، یک جراحی بازسازی پیچیده است که مستقیما بر کیفیت زندگی شما تأثیر می‌گذارد.

به دلیل حساسیت بالای این ناحیه و ارتباط آن با چشم، بینی و ساختار دندان‌ها، انتخاب یک جراح فک و صورت باتجربه و متخصص در زمینه تروماهای صورتی، تضمین‌کننده بهترین نتیجه ممکن و کاهش عوارض احتمالی است.

اگر شما یا اطرافیانتان دچار چنین آسیبی شده‌اید، زمان را از دست ندهید و برای ارزیابی دقیق و تعیین بهترین پلان درمانی اقدام کنید.