نحوه خوابیدن بعد از جراحی فک
فهرست مطالب
یکی از مهمترین نگرانیهای مراجعین بعد از به هوش آمدن نحوه خوابیدن بعد از جراحی فک است که در ادامه قرار است به شما توضیح دهیم شیوه درست آن چگونه است.
نحوه قرارگیری سر و گردن در این دوران به شدت مهم و در بهبودی شما نقش دارد، اگر حالت خواب شما اشتباه باشد میزان ورم صورت افزایش مییابد و حتی ممکن است فشار را به محل برشها و پیچهای جراحی وارد شود.

افرادی که این دستورالعملها را به درستی و با دقت اجرا میکنند، دوران بهبودی کوتاهتر و نتایج بهتری را دریافت میکنند. هدف ما در هفتههای اول این است که از تجمع مایعات در بافتهای صورت جلوگیری کنیم و راه تنفسی شما را کاملا باز نگه داریم.
جدول راهنمای وضعیتهای خواب در دوره نقاهت
در این بخش وضعیتهای مختلف خوابیدن و زمان مجاز برای هر کدام را بررسی کردهایم تا بدانید در هر مرحله چه کاری برای فک شما بیخطر است.
| وضعیت خواب | زمان مجاز | سطح ایمنی | دلیل و توضیحات |
| طاقباز با شیب | هفته اول تا چهارم | بسیار ایمن | بهترین حالت برای کاهش ورم و جلوگیری از ضربه |
| طاقباز کاملا تخت | بعد از هفته چهارم | ایمن | زمانی که ورم اولیه فروکش کرده باشد مجاز است |
| خوابیدن به پهلو | بعد از هفته ششم | مشروط | تنها در صورت تایید پزشک و نبود درد در مفصل فک |
| خوابیدن روی شکم | بعد از ماه سوم | خطرناک | تا زمانی که استخوان کاملا جوش نخورده ممنوع است |
| خواب نشسته روی مبل | ۳ شب اول | عالی | برای کسانی که در تختخواب غلت میزنند مناسب است |
با این راهنماییها شما بدون نگرانی میتوانید دوره بهبودی خود را طی کنید و نتایج را زودتر و کم دردسرتر مشاهده کنید. این راهنماییها نه تنها لازمه سلامتی شما خواهند بود بلکه تضمینی برای نتایج فوق العاده عمل فک هستند.
زاویه سر در نحوه خوابیدن بعد عمل فک و ورم صورت
وقتی شما کاملا تخت و صاف میخوابید مایعات بدن تمایل دارند در ناحیه سر و صورت جمع شوند. این موضوع باعث میشود صبحها با صورتی بسیار متورم و دردناک بیدار شوید. برای جلوگیری از این اتفاق همیشه به بیمارانم توصیه میکنم که سر باید بالاتر از سطح قلب قرار بگیرد.

این اختلاف ارتفاع باعث میشود خون و مایعات میانبافتی راحتتر از ناحیه سر تخلیه شوند. این کار دقیقا مثل یک سیستم زهکشی طبیعی عمل میکند که جلوی کبودی بیش از حد و فشار روی بخیهها را میگیرد. علاوه بر این بالا بودن سر به تنفس راحتتر شما کمک میکند چون بعد از عمل فک معمولا مقداری گرفتگی بینی وجود دارد.
بهترین وضعیت بدن برای خوابیدن بعد عمل
ایدهآلترین حالت برای استراحت وضعیت نیمه نشسته است، در این حالت شما نه کاملا نشستهاید و نه کاملا دراز کشیدهاید. در روزهای اول بعد از عمل جراحی فک که در بیمارستان بستری هستید تیم پزشکی ما کاملا از شما مراقبت میکنند و دکتر شهاب الدین عزیزی هم بر این فرآیند به صورت مستقیم نظارت میکنند.
باید زاویهای حدود 30 تا 45 درجه برای بالاتنه خود ایجاد کنید، تصور کنید که روی یک صندلی راحتی لم دادهاید.
برای رسیدن به این وضعیت میتوانید از چند بالش بزرگ استفاده کنید، بهتر است دو بالش را زیر کتف و سر خود بگذارید تا شیب ملایمی ایجاد شود. حتما دقت کنید که گردن شما خم نشود و چانه به سمت سینه نیاید زیرا این کار راه هوایی را تنگ میکند، سر باید در راستای ستون فقرات و کاملا آزاد باشد.
- از دو یا سه بالش برای ایجاد شیب استفاده کنید
- یک بالش کوچک زیر زانوها قرار دهید تا لیز نخورید
- مطمئن شوید گردن در وضعیت خنثی و راحت است
- از بالشهای دور گردنی مسافرتی برای ثابت نگه داشتن سر استفاده کنید
چالش خوابیدن در شبهای اول
بعد از مرخصی از بیمارستان بعد جراحی فک سختترین زمان برای بیمار است، هنوز اثرات داروهای بیهوشی در بدن وجود دارد و شاید کمی احساس کلافگی داشته باشید. تجربه نشان میدهد که در این شبها نباید اصرار داشته باشید که حتما در تختخواب خود بخوابید. اگر مبل راحتی دارید که پشتی آن تنظیم میشود بهترین گزینه برای ۷۲ ساعت اول است.

در این شبها ممکن است ترشحات خونی کمی از دهان خارج شود که کاملا طبیعی است، برای اینکه نگران کثیف شدن بالشهایتان نباشید حتما یک حوله تمیز روی بالش پهن کنید. این کار به شما آرامش روانی میدهد و استرس کثیف شدن رختخواب مانع خواب عمیق شما نمیشود.
زمان مناسب برای خوابیدن به پهلو
بسیاری از مراجعین عادت دارند که فقط به پهلو بخوابند و خوابیدن به پشت برایشان سخت است. اما باید بدانید که خوابیدن به پهلو در روزهای اول مثل سم برای جراحی شماست. وقتی به پهلو میخوابید وزن سر روی یک طرف فک میافتد و این فشار میتواند باعث جابهجایی قطعات استخوانی شود که هنوز سفت نشدهاند.
معمولا بعد از گذشت شش هفته که استخوانها به ثبات نسبی رسیدند اجازه خوابیدن به پهلو را صادر میکنم.
البته این زمان قطعی نیست و بستگی به روند جوش خوردن استخوان فک شما دارد، در معاینات دورهای دقیقا به شما خواهم گفت که چه زمانی میتوانید به حالت خواب دلخواه خود برگردید. تا آن زمان صبوری کنید تا نتیجه جراحی حفظ شود.
خطرات خوابیدن روی شکم بعد عمل فک
خوابیدن روی شکم بدترین کاری است که میتوانید بعد از جراحی فک انجام دهید، در این حالت تمام وزن سر مستقیما روی فک و صورت وارد میشود. این فشار نه تنها باعث درد بعد از جراحی فک میشود بلکه میتواند پیچ و پلاکهای استفاده شده در فک را تحت فشار قرار دهد و فرم صورت را تغییر دهد.
من همیشه تاکید میکنم که حداقل تا سه ماه دور خوابیدن روی شکم را خط بکشید، حتی اگر احساس درد ندارید بافتهای داخلی هنوز در حال ترمیم هستند و مقاومت کافی در برابر فشار مستقیم را ندارند. حفظ سلامت ساختار فک جدید شما بسیار مهمتر از عادتهای قدیمی خواب است.
چطور کیفیت خواب را بعد جراحی فک بالا ببریم؟
خواب عمیق باعث ترشح هورمونهای رشد و ترمیمکننده در بدن میشود. اگر درد یا کلافگی مانع خوابیدن شما میشود روند بهبود کند خواهد شد. برای اینکه خواب راحتتری داشته باشید چند توصیه کاربردی دارم که حاصل تجربه بیماران قبلی است.
قبل از خواب حتما داروهای مسکن تجویز شده را مصرف کنید تا نیمهشب با درد بیدار نشوید. محیط اتاق را خنک نگه دارید زیرا گرما باعث افزایش ورم میشود. استفاده از دستگاه بخور سرد در اتاق خواب بسیار کمککننده است چون بعد از جراحی معمولا تنفس از راه بینی سخت میشود و گلو خشک میشود. بخور سرد راه تنفسی را مرطوب و باز نگه میدارد.
- اتاق خواب را کاملا تاریک و ساکت نگه دارید
- از دستگاه بخور سرد در نزدیکی تخت استفاده کنید
- یک لیوان آب و داروهایتان را کنار تخت بگذارید
- از مصرف کافئین و چای در ساعات عصر خودداری کنید
چطور جلوی غلت زدن ناخودآگاه رو بگیریم؟
یکی از نگرانیهای رایج بیماران این است که وقتی خوابشان میبرد ناخودآگاه غلت بزنند و روی صورتشان بیفتند. این نگرانی کاملا بهجاست اما راهکار سادهای دارد. ما باید موانع فیزیکی ایجاد کنیم که اجازه چرخش به بدن ندهد.
میتوانید دو بالش بزرگ و سفت را در دو طرف پهلوهای خود قرار دهید. این بالشها مثل گارد عمل میکنند و اگر در خواب بخواهید بچرخید مانع شما میشوند. استفاده از بالشهای دور گردنی که در هواپیما استفاده میشود هم بسیار مفید است زیرا سر را در یک راستا نگه میدارد و اجازه نمیدهد صورت شما بیش از حد به چپ یا راست بچرخد.
تاثیر خواب بر ترمیم بافتهای عصبی
بعد از جراحی فک درجاتی از بیحسی در لب و چانه طبیعی است. بازگشت حس به این نواحی وابستگی زیادی به استراحت بدن دارد. سیستم عصبی بدن در زمان خواب شبانه خود را بازسازی میکند. بیمارانی که شبزندهداری میکنند یا خواب منقطع دارند معمولا دیرتر حس لب و چانه خود را به دست میآورند.
سعی کنید در دو هفته اول الگوی خواب منظمی داشته باشید. زود خوابیدن و بیدار شدن در ساعت مشخص به بدن شما ریتم میدهد و انرژی لازم برای ترمیم عصبها و استخوانها را فراهم میکند. بدن شما هوشمند است و اگر فرصت کافی به آن بدهید تمام آسیبهای جراحی را به بهترین شکل ترمیم میکند.
تنظیم داروها با ساعات خواب
یکی از نکات ریز اما مهم تنظیم ساعت مصرف آنتیبیوتیکها و مسکنها با ساعت خواب است. سعی کنید دوز آخر شب را دقیقا قبل از رفتن به رختخواب مصرف کنید. این کار باعث میشود بیشترین غلظت مسکن در خون شما زمانی باشد که خواب هستید و درد شما را بیدار نکند.
همچنین اگر دهانشویه تجویز شده است آن را دقیقا قبل از خواب استفاده کنید تا محیط دهان در طول شب تمیز بماند و خطر عفونت کاهش یابد. رعایت همین نکات ساده که شاید بیاهمیت به نظر برسند تفاوت زیادی در کیفیت صبح روز بعد ایجاد میکند.
خوابیدن درست یکی از نکات بهبودی بعد از عمل جراحی فک
تمام این مراقبتها و خوابیدن به حالت نیمه نشسته فقط برای چند هفته اول است تا حساسترین مرحله ترمیم طی شود. به محض اینکه در تصاویر رادیوگرافی ببینم که استخوانها جوش خوردهاند شما میتوانید به هر حالتی که دوست دارید بخوابید.
دوره نقاهت جراحی فک یک مسیر است که باید با حوصله طی شود، هر چقدر در روزهای اول بیشتر رعایت کنید نتیجه نهایی زیباتر و ماندگارتر خواهد بود. صبوری شما در تحمل این شرایط موقت سرمایهگذاری برای یک عمر زیبایی و سلامتی فک و صورت شماست.