ناهنجاری‌های که در کودکان و نوجوانان بر اثر نشانه‌های ظاهری و آزمایشات مشخص می‌شود و مشکلات جدی برای آن‌ها به وجود می‌آورد نیازمند نمونه برداری فک و صورت بدخیم است.

نمونه برداری فک و صورت کودکان یا بیوپسی روشی است که مسیر درمان را برای ما روشن می‌کند. یک جراحی فک و صورت کوچک است که در آن بافت مشکوک برداشته می‌شود تا زیر میکروسکوپ بررسی شود.

با این حال نمونه برداری تومور فک کودکان بدخیم تنها راه قطعی برای رد یا تایید بدخیمی است. ما بدون داشتن جواب پاتولوژی نمی‌توانیم هیچ طرح درمانی دقیقی بریزیم و حدس و گمان در پزشکی جایگاهی ندارد.

نمونه برداری فک و صورت کودکان بدخیم چطور انجام می‌شود؟

روش تشخیصی استاندارد که به آن بیوپسی فک و صورت کودکان می‌گویند که در آن جراح فک و صورت با ابزارهای مخصوص قطعه‌ای از بافت ناحیه درگیر را جدا می‌کند. این بافت می‌تواند از لثه، استخوان فک، زبان یا مخاط دهان باشد. هدف اصلی از نمونه برداری توده فک کودکان رسیدن به یک تشخیص سلولی دقیق است.

بعضی وقت‌ها ضایعاتی در دهان یا فک دیده می‌شوند که ظاهر نگران‌کننده‌ای دارند اما در واقع یک واکنش التهابی هستند.

در مقابل گاهی ضایعاتی که ساده به نظر می‌رسند ممکن است شروع یک تغییر بدخیم باشند، به همین دلیل بیوپسی تومورهای بدخیم فک و صورت کودکان یک ضرورت غیرقابل انکار است. این کار به ما کمک می‌کند تا ماهیت واقعی سلول‌ها را بشناسیم و از درمان‌های غیرضروری یا ناکافی پرهیز کنیم.

چرا باید نمونه برداری در سن کم انجام شود؟

علت انجام نمونه برداری فک در کودکان این است که بافت‌های بدن آن‌ها در حال رشد هستند و سرعت تکثیر سلولی بالاست.

اگر توده‌ای بدخیم باشد سرعت رشد آن در بدن کودک بسیار بیشتر از بزرگسالان است. بنابراین زمان در اینجا فاکتور طلایی محسوب می‌شود. تشخیص بدخیمی فک کودکان در مراحل اولیه می‌تواند شانس درمان کامل را به شدت افزایش دهد.

من همیشه به والدین بیمارانم می‌گویم که نمونه برداری ضایعات فک و صورت در کودکان یک اقدام پیشگیرانه برای حفظ سلامت آینده کودک است. اگر ما بدانیم با چه چیزی روبرو هستیم می‌توانیم با کمترین آسیب بافتی مشکل را حل کنیم. تعویق انداختن بیوپسی به امید بهبود خودبه‌خود ضایعه بزرگترین اشتباهی است که می‌توان مرتکب شد.

روش نمونه برداری تومور فک در کودکان و نوجوانان

مراحل نمونه برداری فک و صورت کودکان با توجه به محل توده و سن کودک متفاوت است، در اکثر موارد ما ترجیح می‌دهیم این کار را در شرایطی انجام دهیم که کودک کمترین استرس را تجربه کند.

اگر کودک همکاری لازم را داشته باشد و ضایعه کوچک باشد می‌توان با بی‌حسی موضعی کار را انجام داد. اما در سنین پایین‌تر یا ضایعات عمیق‌تر نیاز به آرام‌بخشی یا بیهوشی است.

روش نمونه برداری تومور فک در کودکان معمولا به دو صورت کلی انجام می‌شود. یا فقط بخشی از توده برای تشخیص برداشته می‌شود که به آن بیوپسی اینسیژنال می‌گوییم یا کل توده همراه با حاشیه سالم برداشته می‌شود که بیوپسی اکسیژنال نام دارد.

انتخاب بین این دو روش به نظر جراح و سایز ضایعه بستگی دارد. در مواردی هم ممکن است از نمونه برداری سوزنی فک کودکان استفاده کنیم که کمتر تهاجمی است.

روش‌های متداول نمونه برداری

تفاوت روش‌های نمونه برداری فک کودکان را در قسمت زیر مشاهده می‌کنید، در ادامه بهتر است بدانید انتخاب روش مناسب کاملا تخصصی است و بر اساس شرایط بالینی کودک توسط دکتر شهاب الدین عزیزی انجام می‌شود.

تجربه درد حین عمل جراحی

سوال پدر و مادر فرزندان بیمار از ما این است که؛ آیا نمونه برداری فک کودکان درد دارد یا خیر؟

باید بگویم که خیر حین عمل کودک هیچ دردی احساس نمی‌کند، ما از تکنیک‌های پیشرفته بی‌حسی و در صورت لزوم بیهوشی استفاده می‌کنیم. بیوپسی فک کودکان تحت بیهوشی برای این انجام می‌شود که کودک حرکت نکند و جراح بتواند با دقت میلی‌متری نمونه را بردارد.

درد بعد از عمل هم معمولا خفیف است و با مسکن‌های ساده مثل استامینوفن یا بروفن کنترل می‌شود. تجربه من در بیمارانی که داشتم نشان می‌دهد کودکان خیلی سریع‌تر از بزرگسالان بهبود پیدا می‌کنند و بافت دهان آن‌ها قدرت ترمیم فوق‌العاده‌ای دارد. نگرانی از بابت درد نباید مانع انجام این پروسه تشخیصی مهم شود.

مراقبت بعد از بیوپسی فک و صورت

پس از انجام نمونه برداری فک و صورت کودکان برای تشخیص سرطان یا سایر ضایعات رعایت نکات مراقبتی بسیار مهم است. محیط دهان مرطوب است و پر از باکتری بنابراین حفظ بهداشت دهان اولویت اول است. من توصیه می‌کنم تا چند روز از غذاهای نرم و خنک استفاده شود تا به محل بخیه فشار نیاید.

• استفاده از دهان‌شویه‌های تجویزی طبق دستور پزشک الزامی است.
• از خوردن غذاهای سفت، داغ و پرادویه باید پرهیز شود.
• هرگونه خونریزی غیرعادی یا تورم فزاینده باید سریعا گزارش شود.
• کودک نباید محل زخم را با زبان یا انگشت دستکاری کند.

مسیر تشخیص از زمان نمونه برداری تا درمان نهایی

بعد از انجام عمل نمونه به آزمایشگاه پاتولوژی فرستاده می‌شود، بررسی پاتولوژی فک کودکان معمولا چند روز تا یک هفته زمان می‌برد.

در این مرحله متخصص پاتولوژی سلول‌ها را زیر میکروسکوپ می‌بیند و نوع دقیق ضایعه را مشخص می‌کند. تشخیص سرطان فک و صورت کودکان با نمونه برداری قطعی می‌شود و بر اساس آن تیم درمان تصمیم می‌گیرد.

نمونه برداری دهان و فک کودکان اتمام درمان نیست بلکه شروع مسیر درمان درست است، اگر جواب خوش‌خیم باشد خیال همه راحت می‌شود و درمان‌های تکمیلی ساده انجام می‌گیرد.

اگر خدایی نکرده بدخیمی تایید شود چون تشخیص سریع انجام شده است شانس درمان موفقیت‌آمیز بسیار بالاتر خواهد بود. مهم این است که به علم اعتماد کنید و مراحل را قدم به قدم پیش ببرید.

عوارض، خطرات و ریسک‌ها نمونه برداری کودکان در ناحیه فک

از ما پرسیده می‌شود که آیا بیوپسی فک کودکان خطرناک است یا نه؟

هر عمل جراحی تومور بدخیم عوارض احتمالی خودش را دارد اما در دستان یک جراح فک و صورت ماهر این عوارض به حداقل می‌رسد. عوارض نمونه برداری فک در کودکان می‌تواند شامل تورم، خونریزی مختصر یا عفونت باشد که همگی قابل کنترل هستند.

دقت نمونه برداری فک و صورت کودکان بسیار بالاست و مزایای آن خیلی بیشتر از خطرات احتمالی‌اش است. عدم انجام نمونه برداری و رها کردن یک ضایعه مشکوک خطرات بسیار جبران‌ناپذیرتری مثل گسترش بیماری به بافت‌های حیاتی اطراف دارد. بنابراین تمرکز ما همیشه بر انجام ایمن و دقیق این کار است تا سلامت کودک تضمین شود.