چرا در فک پیچ میگذارند؟ (دلیل استفاده پیچ در عمل جراحی فک)
فهرست مطالب
تصور اینکه قطعات فلزی و پیچ در استخوان فک و صورت در حین عمل جراحی قرار بگیرد برای بسیاری از افراد دلهرهآور است. اما واقعیت این است که این ابزارهای ظریف قهرمانان خاموش جراحی فک هستند. وقتی ما استخوان فک را برای اصلاح ناهنجاری برش میدهیم و جابهجا میکنیم نیاز به عاملی داریم که استخوان را در موقعیت جدید محکم نگه دارد.
تصور کنید دست یا پایی دچار شکستگی میشود. پزشک برای اینکه استخوانها درست جوش بخورند عضو را گچ میگیرد. در ناحیه صورت و فک امکان گچ گرفتن وجود ندارد زیرا شما باید غذا بخورید صحبت کنید و نفس بکشید.
در اینجا پیچها و پلاکهای کوچک نقش همان گچ را بازی میکنند اما در زیر پوست و روی استخوان قرار میگیرند. این ابزارها استخوانهای جدا شده را دقیقا در محلی که ما تنظیم کردهایم ثابت نگه میدارند تا بدن فرصت ترمیم داشته باشد.
نقش پیچ در ثابت کردن استخوان
تجربه من در اتاق عمل نشان میدهد که موفقیت نهایی جراحی فک تا حد زیادی به همین ثبات اولیه بستگی دارد. وقتی ما فک بالا یا پایین را برش میدهیم ارتباط قطعات استخوانی با هم قطع میشود. اگر این قطعات را رها کنیم ماهیچههای قوی صورت به سرعت آنها را به جای اولشان برمیگردانند یا باعث کج شدن فک میشوند.
استفاده از پیچ در فک باعث میشود قطعات استخوانی دقیقا در میلیمتری که ما برنامهریزی کردهایم بیحرکت بمانند. این بیحرکتی مطلق شرط اول جوش خوردن استخوان است.
درست مثل زمانی که میخواهید دو قطعه چوب را به هم بچسبانید و تا خشک شدن چسب آنها را با گیره محکم میکنید پیچها هم نقش آن گیره را ایفا میکنند تا بافت استخوانی جدید تشکیل شود.
جنس پیچهای استفاده شده در فک
بسیاری از بیماران نگران واکنش بدنشان به این جسم خارجی هستند. باید بگویم که تکنولوژی ساخت این پیچها بسیار پیشرفته است. جنسی که ما استفاده میکنیم تیتانیوم خالص پزشکی است. تیتانیوم فلزی است که بدن انسان نه تنها با آن دشمنی نمیکند بلکه آن را به عنوان بخشی از خود میپذیرد.
در طول سالهای طبابتم به ندرت دیدهام که بدن بیماری به پیچهای تیتانیومی واکنش آلرژیک نشان دهد. این فلز زنگ نمیزند خورده نمیشود و با مایعات بدن واکنش شیمیایی نمیدهد. خاصیت مهم دیگر تیتانیوم این است که در دستگاههای تصویربرداری مثل امآرآی اختلال شدیدی ایجاد نمیکند و شما در آینده برای انجام آزمایشهای پزشکی مشکلی نخواهید داشت.
در جدول زیر ویژگیهای مهم این پیچها و پلاکهای ارتوگناتیک را برایتان لیست کردهام تا با خیال راحتتری به استقبال جراحی بروید.
| ویژگی پیچ و پلاک | توضیحات و عملکرد |
| سازگاری زیستی | بدن آن را پس نمیزند و سیستم ایمنی به آن حمله نمیکند |
| وزن و ضخامت | بسیار سبک و ظریف هستند و روی صورت برجستگی ایجاد نمیکنند |
| واکنش به دما | رسانایی حرارتی کمی دارند و باعث حس سرما در زمستان نمیشوند |
| تداخل مغناطیسی | تداخلی با گیتهای امنیتی فرودگاه یا دستگاه امآرآی ندارند |
| استحکام مکانیکی | تحمل فشار عضلات فک را هنگام جویدن دارند |
آیا نیاز به خارج کردن پیچها هست؟
این شاید پرتکرارترین پرسش بیماران من باشد. پاسخ کوتاه این است که خیر نیازی به خارج کردن آنها نیست. پیچها و پلاکها طوری طراحی شدهاند که تا پایان عمر بدون هیچ مشکلی در بدن شما باقی بمانند.
بعد از اینکه استخوان جوش خورد و ترمیم کامل شد این پیچها در دل استخوان مدفون میشوند و دیگر کاری انجام نمیدهند اما بودنشان هم ضرری ندارد.
با این حال در موارد بسیار خاصی ممکن است تصمیم به خارج کردن آنها بگیریم. گاهی اوقات در برخی افراد که پوست بسیار نازکی دارند ممکن است پیچها زیر دست لمس شوند یا بیمار احساس ناخوشایندی داشته باشد.
در مواردی هم که ندرتا عفونتی رخ دهد خارج کردن پیچها به درمان کمک میکند. اما در ۹۰ درصد پروندههایی که من داشتهام این ابزارها مهمان همیشگی و بیآزار فک بیمار باقی ماندهاند.
تفاوت پیچ جراحی فک با ایمپلنت دندان
گاهی مراجعین این پیچها را با ایمپلنت دندان اشتباه میگیرند. ایمپلنت دندان پیچی است که داخل استخوان کاشته میشود تا روی آن روکش دندان نصب شود و قرار است نیروی جویدن را تحمل کند و بخشی از آن از لثه بیرون میآید. اما پیچهای جراحی فک یا همان ارتوگناتیک کاملا زیر بافت نرم و لثه پنهان میشوند و هیچ ارتباطی با محیط دهان ندارند.
پیچهای جراحی بسیار ریزتر از ایمپلنت هستند. طول آنها گاهی فقط چند میلیمتر است. کار آنها صرفا نگهداری دو قطعه استخوان کنار هم است نه نگه داشتن دندان مصنوعی. بنابراین بعد از عمل شما در دهان خود هیچ فلزی نمیبینید و تمام این اتصالات زیر بافت لثه پنهان هستند.
روند جوش خوردن استخوان با کمک پیچ
وقتی ما در اتاق عمل کارمان تمام میشود بدن شما کار اصلیاش را شروع میکند. سلولهای استخوانساز به نام استئوبلاست در محل برش جراحی شروع به فعالیت میکنند. وجود پیچها باعث میشود هیچ لرزش و جابهجایی ریزی در محل برش نباشد.
اگر پیچی در کار نبود هر بار که شما آب دهانتان را قورت میدادید استخوانها تکان میخوردند و جوش خوردن غیرممکن میشد. معمولا حدود شش تا هشت هفته طول میکشد تا استخوان اولیه شکل بگیرد. در این مدت تمام بار فشار روی دوش این پیچهای کوچک تیتانیومی است.
بعد از گذشت چند ماه استخوان آنقدر محکم میشود که دیگر عملا نیازی به پیچها نیست اما همانطور که گفتم آنها همان جا میمانند و با بافت استخوان یکی میشوند.
نقش پیچ در عمل جراحی فک
نگرانی بابت حس کردن پیچها زیر پوست هم در اکثر مواقع بیمورد است، ضخامت این پلاکها و سرِ پیچها بسیار کم است. مگر در نواحی خاصی مثل زیر چشم یا کنارههای بینی که پوست خیلی نازک است احتمال لمس آنها وجود دارد. در سایر نقاط بافتهای صورت و عضلات روی آنها را کاملا میپوشانند و شما اصلا متوجه وجودشان نخواهید شد.
در نهایت باید بدانید که این تکنولوژی استاندارد طلایی جراحیهای فک در تمام دنیاست. استفاده از پیچ نه تنها ترسناک نیست بلکه تضمینکننده زیبایی و تقارنی است که شما به خاطر آن اقدام به جراحی کردهاید. وجود این ابزارهای حمایتی به من به عنوان جراح این اطمینان را میدهد که طرح درمانی که با دقت ریختهام دقیقا به همان شکل اجرا و حفظ خواهد شد.