چطور درد بعد از جراحی فک را کنترل کنیم؟
فهرست مطالب
بسیاری از بیماران بعد از به هوش آمدن و سپری کردن روزهای اول با تعجب میگویند که درد بعد از جراحی فک خیلی کمتر از چیزی بود که انتظارش را داشتند.
دلیل این موضوع آسیب دیدن موقت عصبهای حسی در حین برشهای جراحی است که باعث میشود ناحیه عمل تا مدتی بیحس باشد. این بیحسی مثل یک مسکن عمل میکند و اجازه نمیدهد سیگنالهای درد شدید به مغز برسد.
تیم پزشکی ما در کلینیک دکتر شهاب الدین عزیزی پیش از عمل فک و در روزهای بعد عمل همراه شما هستند تا همه چیز مطابق طرح درمانی که دکتر برنامه ریزی کرده است انجام شود. این راهنما که در ادامه میبینید بعد روزهایی است که از بیمارستان ترخیص شدهاید.
مکانیزم درد بعد عمل فک چگونه است؟
باید تفاوت بین درد و احساس فشار را از یکدیگر جدا کنیم، چیزی که اکثر بیماران تجربه میکنند بیشتر شبیه به یک فشار سنگین روی صورت یا گرفتگی شدید عضلات است تا درد غیر قابل تحملی که شاید در ذهن داشته باشید. این احساس فشار ناشی از ورم کردن بافتها است که بعد از هر عمل جراحی فکی طبیعی است.
معمولا درد جراحی فک با مسکن معمولی که تجویز میکنیم کنترل میشود، البته آستانه تحمل درد در افراد مختلف متفاوت است اما به ندرت پیش میآید که بیماری نیاز به دوزهای سنگین پیدا کند.
نکته مهم این است که استرس و اضطراب میتواند درک شما از درد را بیشتر کند پس حفظ آرامش اولین قدم برای کنترل شرایط است.
مقدار درد بعد جراحی فک چقدر و چه زمانی است؟
دانستن میزان و شدت درد و نیز از نظر زمانی به شما کمک میکند تا درک درستی داشته باشید و درد در زمان غیر طبیعی را تشخیص دهید. بلافاصله بعد از عمل و در اتاق ریکاوری شما هنوز تحت تاثیر داروهای بیهوشی و بیحسی موضعی هستید و معمولا دردی حس نمیکنید.
اوج درد در ۴۸ تا ۷۲ ساعت اول بعد از جراحی اتفاق میافتد. این زمانی است که تورم صورت به بیشترین مقدار خود میرسد. بعد از گذشت سه یا چهار روز نمودار درد به شدت کم میشود و جای خود را به حس کلافگی ناشی از ورم و محدودیت در باز کردن دهان میدهد.
جدول زیر خلاصهای از وضعیت درد و حسهای تجربه شده در بازههای زمانی مختلف است که به شما دید کلی میدهد:
| بازه زمانی | میزان درد مورد انتظار | حس غالب بیمار | وضعیت نیاز به مسکن |
| روز اول | خفیف تا متوسط | گیجی و بیحسی صورت | تزریقی در بیمارستان |
| روز دوم تا چهارم | متوسط (اوج) | فشار شدید و کشیدگی پوست | خوراکی و منظم |
| پایان هفته اول | خفیف | کلافگی از ورم و رژیم غذایی | کاهش مصرف یا قطع |
| هفته دوم به بعد | بسیار خفیف یا بدون درد | سفتی عضلات فک | معمولا نیاز نیست |
تفاوت درد در فک بالا و پایین بعد عمل جراحی فک
ساختار استخوانی و عضلانی فک بالا و پایین با هم تفاوت دارد و همین موضوع باعث میشود تجربه درد در آنها کمی متفاوت باشد. استخوان فک بالا اسفنجیتر است و خونرسانی بسیار خوبی دارد به همین دلیل معمولا درد کمتری نسبت به فک پایین ایجاد میکند.
در مقابل فک پایین عضلات بسیار قوی و متراکمی دارد که مسئول جویدن هستند، وقتی این عضلات در حین جراحی دستکاری میشوند واکنش آنها گرفتگی و اسپاسم است که میتواند دردناک باشد.
بیمارانی که جراحی دو فک انجام میدهند طبیعتا دوران بهبودی سختتری دارند اما این به معنای دو برابر شدن درد نیست بلکه بیشتر به معنای تورم بیشتر و مراقبت دقیقتر است.
نشانههای دردهای غیرطبیعی که باید بدانید!
درد بخشی از پروسه بهبود است اما هر دردی طبیعی نیست، ما همیشه به بیمارانمان گوشزد میکنیم که درد طبیعی باید با گذشت زمان کمتر شود. اگر در روز پنجم یا ششم احساس کردید دردتان ناگهان شدید شد باید هوشیار باشید.
علائمی وجود دارد که نباید آنها را نادیده بگیرید:
- دردی که با مسکن آرام نمیشود و شما را از خواب بیدار میکند
- درد ضرباندار شدید در محل برشهای جراحی
- همراه شدن درد با تب بالا و لرز
- ترشحات بدبو یا بدطعم در دهان همراه با درد موضعی
این موارد میتواند نشانههایی از عفونت یا مشکلات دیگر باشد و در این شرایط باید سریعا با تیم پزشکی ما در کلینیک تماس بگیرید.
چطور درد بعد عمل را مدیریت کنیم؟
تجربه ما نشان داده بیمارانی که دستورالعملها را دقیق رعایت میکنند دوران بهبودی راحتتری دارند. اولین و مهمترین نکته مصرف داروها دقیقا سر ساعت است، نباید صبر کنید تا درد شروع شود و بعد مسکن بخورید چون در این صورت کنترل آن سختتر میشود.
استفاده از کمپرس یخ در ۴۸ ساعت اول بخش مهمی از مدیریت درد است، سرما باعث انقباض عروق و کاهش خونریزی و تورم میشود که مستقیما روی کاهش درد اثر دارد. اما دقت کنید که یخ را مستقیم روی پوست نگذارید تا دچار سوختگی با سرما نشوید. حتما از یک پارچه نازک استفاده کنید.
ما در مطلب جداگانهای به صورت کاملا دقیق نحوه خوابیدن بعد از جراحی فک را توضیح دادهایم که میتوانید مطالعه کنید. در روزهای اول باید سرتان بالاتر از سطح بدن باشد، استفاده از دو بالش زیر سر باعث میشود خون در ناحیه سر و صورت جمع نشود و فشار ضرباندار در صورت کاهش یابد.
تغذیه و تاثیر بر میزان درد
شاید تعجب کنید اما تغذیه درست تاثیر مستقیمی بر درد دارد، وقتی بدن شما مواد مغذی کافی دریافت نکند ضعیف میشود و آستانه تحمل درد پایین میآید. در هفته اول که نمیتوانید بجوید باید از مایعات مقوی و میکس شده استفاده کنید.
خوردن غذاهای سفت یا تلاش برای جویدن زودهنگام میتواند باعث حرکت قطعات استخوانی و ایجاد درد شدید شود، غذاهای ولرم و سرد در روزهای اول بسیار آرامبخش هستند، از خوردن غذاهای داغ و پرادویه که باعث تحریک زخمهای داخل دهان میشود جدا خودداری کنید.
کاهش و پشت سر گذاشتن درد بعد عمل جراحی فک
دوران نقاهت جراحی فک یک مسیر خطی نیست و ممکن است در روزهایی احساس کنید حالتان کمی بدتر است و روز بعد عالی باشید، این نوسان طبیعی است. صبور بودن در این مسیر بسیرا مهم است و البته توجه کافی به توصیههای پزشک.
به یاد داشته باشید که این سختیها موقتی است اما نتیجهای که به دست میآورید همیشگی خواهد بود، بهبود عملکرد جویدن، تنفس بهتر و زیبایی چهره ارزش تحمل چند روز ناراحتی را دارد. اگر در هر مرحلهای احساس نگرانی کردید یا سوالی داشتید ما در کنار شما هستیم تا این مسیر را با آرامش طی کنید.